स्मृतीबनातून - एकला चालो रे (पद्य)

गुरुदेव टागोरांची अन्य भाषकांना ही माहीत असलेली ही कविता. एक दिवस त्यांची बिपदे मोरी रोख्छा करो या कवितेचा मराठी अर्थ माझ्यापुढे आला आणि मला कुणीतरी शब्द सांगत गेले नी मी ते लिहून काढले जणू, या प्रमाणे माझी प्रार्थना कविता घडली.  त्या नंतर गीतांजलीतल्या फक्त माहीत असलेल्या मोजक्या कवितांचा भावानुवाद करता येईल का? अशी मनानी उचल खाल्ली. अनेक ज्येष्ठांनी 'प्रार्थनेला' प्रोत्साहन पर अभिप्राय आणि आशीर्वाद दिले त्यामुळे थोडा धीर चेपला.  इंग्रजी अनुवाद दिला आहे. आणि शेवटी एकला चालो गीताच्या लिंक दिल्या आहेत. त्या नक्की ऐका. प्रयत्न भावला की नाही ते ब्लॉगच्या अखेरी असलेल्या स्थळी जरूर कळवा.

एकला चाल रे


1.

न दिला प्रतिसाद कुणी तू एकला चाल रे

एकला चाल एकला चाल एकला चाल  एकला चाल रे

 न केला कुणी संवाद तुजसी, रे अभाग्या  
 फिरवून पाठ सकल, फेरती दृष्टी भयानी
 सोडूनी दे मुक्त निज आत्म्यास, तू बोल   मानसी
 एकला बोल रे
 न दिला प्रतिसाद कुणी तू एकला चाल रे
 एकला चाल एकला चाल एकला चाल   एकला चाल रे

 घनवनी सोडून, सारे मागे फिरतील
 काटेरी वाटेत रोव रक्त पाय, धीट 
 चाल
 येतील कृष्णमेघ, काजळ होईल सत्य
 जग तुकविल मान, गर्भगळीत होती मर्त्य
 हो ज्योत, पेटवं मशाल, उजळ सृष्टि दिप्त
 हो एकला प्रदीप्त रे 

 न दिला प्रतिसाद कुणी तू एकला चाल रे
 एकला चाल एकला चाल एकला चाल       एकला चाल रे

2.
न दिला प्रतिsसाद कुणी, तू एकला चाल रे
एकला चाल, एकला चाल, एकला चाल, एकला चाल रे।

न केला कुणी संवाद तुजसी, रे अभाग्या 
तुजकडे फिरवून पाठ, भयभीत सर्व
होऊन आत्म मुक्त, तू मनीचे बोल बोल रे
एकला बोल रे

सोडून तुला सारे गेले माघारी, रे अभाग्या 
क्रमिता कठीण मार्ग पाहिले न मागे वळून
तुडव काटेरी वाट रुधिर चरण, पुढे
एकला चाल रे 

कुणी न जर दाखवती उजेड, रे अभाग्या 
पावसाळी तिमिर रात्री, जर मिटली द्वारे
पेटव अंतर दीप, त्या तडिता अग्नी रूपे
आलोकी एकला चाल रे 

यदि तोर डाक शुने केउ ना आसे तबे एकला चलो रे एकला चलो, एकला चलो, एकला चलो, एकला चलो रे।

यदि केउ कथा ना कय, ओरे ओरे ओ अभागा, यदि सबाई थाके मुख फिराये, सबाई करे भय—तबे मुठि खुपे तुइ सप्रणे तोर मनेर कथा एकला बलो रे।

यदि सबाई फिरे जाय, ओरे ओरे ओ अभागा,

यदि गहन पथे याबार काले केउ फिरे ना चाय—तबे पथेर काँटा निजिर रक्ते चरन दले एकला चलो रे।

यदि आलो ना धरे, ओरे ओरे ओ अभागा,यदि झड़-बादले आँधार राते दुआर देय घरे—तबे वज्रानले आपन बुकेर पाँजोर ज्वालिये निये एकला चलो रे।



एकला चालो रे -किशोर कुमार


एकला चालो रे इंग्रजी सह उषा उत्थुप


एकला चालो रे - श्रेया घोषाल



नितीन सप्रे
  nitinnsapre@gmail.com 
  220820241855/10052026
 


टिप्पण्या

टिप्पणी पोस्ट करा

या ब्लॉगवरील लोकप्रिय पोस्ट

प्रासंगिक- वसंतवैभव-कैवल्य गान

इमेज
वसंतवैभव-कैवल्य गान पावसाळ्यातील अशीच एक संध्याकाळ. पावसाच्या झडीं पासून बचाव व्हावा म्हणून सहा-सात वर्षांचा एक मुलगा इमारतीच्या जिन्यात उभा राहून आपल्याच तंद्रीत गुणगुणत होता. त्याची तंद्री भंग पावली ती खांद्यावर अचानक थबकलेल्या हातामुळे. सकृतदर्शनी अतिसामान्य वाटणारी ही घटना. पण ती संध्याकाळ विशेष होती आणि ती घटनाही. त्या संध्याकाळी घडलेल्या या घटनेच्या गर्भात अखिल भारतीय कीर्तीचा तेजोमयी गंधर्व घडवणारं बीज होतं...होय! तो खांद्यावर थबकलेला हात होता, ग्वाल्हेर घराण्याचे गायक, नागपुरातल्या श्रीराम संगीत विद्यालयाच्या श्रीयुत शंकरराव सप्रे यांचा आणि ज्याच्या खांद्यावर तो हात पडला तो खांदा होता भविष्यात अलौकिक प्रतिभेचा, संगीत क्षेत्राला ललामभूत ठरलेल्या स्वराधीश डॉक्टर वसंतराव देशपांडे यांचा. त्या संध्याकाळी सप्रे गुरुजींच्या पारखी/तय्यार कानांवर छोट्या वसंताचे गुणगुणणे पडले आणि ते इतके मोहित झाले की ते त्याला वर गायन शाळेत घेऊन गेले आणि नाव-गाव वगैरे विचारपुस करून झाल्या नंतर गाणं कुणी शिकवलं? कुठली गाणी येतात? याची विचारणा केली. गोड गळ्याच्या आपल्या आई कडून ...
अधिक वाचा

स्मृतीबनातून–सुधीर स्वरलालित्य

इमेज
  सुधीर स्वर–लालित्य योग आणि गुण  यशोशिखरावर आरूढ व्हायचं असेल तर काही योग जुळून यावे लागतात तसच काही गुण व्यक्तिमत्त्वात असावे लागतात. योग म्हणाल, तर अगदी अजाण वयात गुण हेरू शकतील अशी मंडळी आसपास असणं, हेरलेले गुण विकसित व्हावे यासाठी त्यांच्या कडून कृती होणं, उत्तम गुरू लाभणं, नियती आणि त्याबरोबरच दैवी कृपा लाभणं अशी यादी देता येईल आणि गुण म्हणाल तर गुरूनिष्ठा, तन्मयता, मेहनतीची तयारी, मन–बुद्धीची तरलता, अशा बाबी सांगता येतील. कोल्हापुरात 25 जुलै, 1919 साली जन्मलेल्या रामचंद्राच्या बाबतीत हे योग तसंच गुण, छान जुळून आले. दारावर येणाऱ्या बैराग्यांनी गायलेली भजनं, कवनं, गाणी यांची सही सही नक्कल अडीच तीन वर्षांचा राम करीत असे. त्याचं घराणं हे निस्सिम राष्ट्रभक्त. वडील व्यवसायानं वकील. कोल्हापुरातील टिळक असा नावलौकिक कमावलेला. छोट्या रामाची गायन कले मधली रुची आणि गती त्यांनी वेळीच हेरली. (वडील) सुदैव असं की त्याच्या दोन्ही मामांनी सुद्धा त्याला गायन शिकवण्यासाठी अनुकूल भूमिका घेतली आणि अवघ्या सहाव्या वर्षी या रामलल्लाला त्याचे वडील गानवासासाठी वामनराव पाध्येबुवां कडे पाठवते झाले....
अधिक वाचा

स्मृतीबनातून - देखण्या ‘बाकी’ काव्यपंक्ती

इमेज
देखण्या ‘बाकी’ काव्यपंक्ती उपोध्दात कवी कोणाला म्हणायचं? जो कविता करतो तो कवी असं रूढार्थाने मानलं जातं. मात्र जो कविता करतो, तो कवी नसतो असं मराठी सारस्वतातील चोखंदळ रसिक खेळिया म्हणजेच पु.ल. देशपांडे यांनी एके ठिकाणी म्हटलं आहे. ते वास्तवही असावं. खऱ्या कवीच्या अंतरंगात काव्य बीज मुळातच असतं आणि शुद्ध बीजा पोटी फळे रसाळ गोमटी या उक्ती नुसार सरस्वतीच्या कृपेनं ते बीज कधीतरी अंकुरतं. काही सुदैवी संवेदनशील सुजाणांच्या बाबतीत त्यातूनच आशय लोभस काव्यवेल बहरते. गोव्याच्या कुडचडे इथे जन्मलेले बोरी गावाचे बाळकृष्ण भगवंत बोरकर म्हणजेच बा.भ. बोरकर उपाख्य बाकीबाब हे शारदेच्या कृपा प्रसादाला पात्र ठरलेले असेच एक सुदैवी, सुजाण आणि काव्यासक्त कवी होते.  काव्य स्फुर्ती बोरकरांच्या कविता वाचताना त्या त्यांनी केल्या असं न वाटता त्या प्रगटल्या असंच प्रकर्षानं जाणवतं. दूरदर्शनवर झालेल्या एका कार्यक्रमात स्वतः बोरकरांनी काव्य स्फुर्तीचा किस्सा सांगितला होता. अगदी लहानपणा पासून त्यांच्या कानावर विविध प्रकारे कवितेचे संस्कार आपसूक घडतं होते. त्यांच्या घराण्यात पिढ्यानपिढ्या असलेली भजन परंपराही त...
अधिक वाचा